احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
1067
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
مشخصات : درختى است كه بلندى آن تا سى متر مىرسد . برگهاى آن درشت ، بيضى يا تخممرغى ، نوكتيز و دندانهدار است و طول هر برگ 16 - 5 سانتىمتر مىباشد . ميوهء آن بيضى و بالدار است . اين درخت بومى جنگلهاى اروپا ، آسياى شمالى و ژاپن است و در جنگلهاى شمال ايران در ارتفاعات ميانبند از ارسباران تا گرگان انتشار دارد . ناورن چترى اين درخت بهعنوان درخت نارون زينتى در باغها كاشته مىشود . طبيعت آن : سرد و خشك است . برگ درخت نارون خواص درمانى : 1 - آن را مانند اسفناج بپزيد و بخوريد . ضد سم و ضد سنگ كليه و مثانه است . 2 - بيست گرم از آن را در يك ليتر آب بجوشانيد و آب صافكردهء آن را با شكر يا عسل شيرين كنيد و بنوشيد . سنگ مثانه را از بين مىبرد ، مدرّ و معرّق است ، براى رفع ناراحتىهاى صفراوى مفيد مىباشد . 3 - تازهء آن را اگر در دهان بجويد . مقوى دندانها و سفتكنندهء لثه است . 4 - اگر عصارهء آن را در گوش بچكانيد . براى نرم كردن و كاهش ورم گوش مفيد است . 5 - عصارهء آن را به چشم بماليد . ديد چشم را افزايش مىدهد . پوست داخلى درخت نارون تركيب شيميايى : مواد چربى - مواد نشاستهاى - تانن - لعاب - ليپاز - فلو بافن - فيتو سترول - سيتو سترول - سيتو سترين - استيگما سترين - هكزيلن آلدئيد - بوتيريكاسيد - كاپريك اسيد . خواص درمانى : 1 - سى گرم از آن را در 1250 گرم آب بجوشانيد تا تبخير شده و 1000 گرم باقى بماند ، بعد آب صافكردهء آن را با شكر و عسل شيرى كنيد و به مرور بنوشيد . مدرّ و مقوى و تببر و قابض است و اسهال را بند مىآورد ، براى رفع ناراحتىهاى مجارى ادرار و تناسلى بسيار مفيد است ، براى رفع درد پشت و طنين صدا در گوش مفيد است ، معرّق است اما از عرق شبانه جلوگيرى مىكند ، نرمكننده و التيامدهندهء ناراحتىهاى جلدى مىباشد ، براى درمان نقرس و رماتيسم مؤثر است . 2 - ضماد آن و يا ريختن آب جوشاندهء آن بر روى زخمها اثر التيامبخش دارد ، ضماد آن شكستگى استخوانها را ترميم و تسريع مىكند .